OVER LEON GIESEN BEWERKT BERT HAANSTRA-FILM 'ALLEMAN' TOT MUZIEKVOORSTELLING
DOOR Martin Groenewold
GPD
8 november 2005
Een bont avond in m'n eentje
"Hoewel Giesen zware thema's niet uit de weg gaat, is Mondo Leone bovenal een ode aan het leven."
Muzikant, filmmaker, verhalenverteller. Leon Giesen (Venlo, 1962) is het allemaal. Onder de naam Mondo Leone maakte hij al enkele veelgeroemde voorstellingen over 'het bijzondere van alledaagse dingen'. "Mondo Leone is een collage. Het zijn essays over het leven, over vreugde en verdriet. Over grote en over kleine dingen. Over de wereld, kortom, met mezelf als voorbeeld voor al die doodnormale mensen."
Giesen maakt korte films die hij in het theater voorziet van live-muziek. "Ik ben allang gestopt met precies uit te leggen wat ik doe", zegt hij. "In de kern voel ik me een verhalenverteller. Daarvoor gebruik ik alle middelen die me als filmmaker en muzikant ter beschikking staan. Elke voorstelling is een bonte avond in mijn eentje. Dat maakt dat sommige mensen me moeilijk kunnen plaatsen. Het is authentiek, hoor ik vaak. En zo kom ik op literaire festivals, op Noorderslag, in de Toneelschuur, op de Parade, in Tros Muziekcafé..."
Zijn nieuwe voorstelling Alleman is opgehangen aan de gelijknamige film van Bert Haanstra uit 1963. Aanleiding was het nummer Ding Van Mijn Lieveling, waarvoor Giesen beelden zocht. "Ik wilde graag de beroemde, preutse standscène van Haanstra gebruiken", zegt de muzikant. "Bij het terugzien van Alleman viel me op hoeveel ik met die film heb. Hij is opgenomen in 1961 en 1962, mijn geboortejaar. Ik herken in die film, zou je kunnen zeggen, allemaal zaadjes die in mij zijn gepland. Maar tegelijkertijd laat Alleman zich lezen als een brief uit een andere tijd, een andere wereld. Hij is gemaakt op een scharniermoment in de geschiedenis." In het premièrejaar, verduidelijkt Giesen, werd John F. Kennedy vermoord. "De wereld veranderde razendsnel. Met de Beatles en de Stones begon de popmuziek, Jimi Hendrix keerde terug uit het leger. En de wereld verloor een beetje zijn onschuld."
Het is een van de thema's van zijn nieuwe programma. Giesen legt daarin de link met 11 september 2001. "Iedereen die het heeft meegemaakt, herinnert zich het Kennedy-moment. Ik niet; ik was toen één. In 2001, toen de Twin Towers instortten, was ik pas vader geworden. Het was opnieuw een scharniermoment, een moment waarop de wereld veranderde." Van Rimko Haanstra, de zoon van Bert en zelf ook regisseur, kreeg Giesen toestemming Alleman rechtenvrij en onvoorwaardelijk te gebruiken. In het theater wisselt Giesen een handvol Alleman-scènes af met zijn eigen filmpjes. Het beroemde commentaar van Simon Carmiggelt is verdwenen. "Te betuttelend", vond Giesen. "De eerste keer heb ik zelfs het geluid uitgezet, omdat ik me eraan stoorde. Ook vielen me toen de stijlbreuken in de film erg op. Er zijn verpletterende observaties, maar ook heel duidelijk geënsceneerde, erg knullig uitgevoerde toneelstukjes." De jazzklanken van weleer zijn eveneens ingewisseld. "Ik heb geprobeerd nieuwe muziek te maken die meer van binnenuit komt. Het is veel minder anekdotisch dan het oorspronkelijke werk."
Hoewel Giesen zware thema's niet uit de weg gaat, is Mondo Leone bovenal een ode aan het leven. De muzikant lijkt zich over de kleinste dingen te verwonderen. Hij bezingt de liefde voor zijn basgitaar en de slijtageplekken die de vorige eigenaar er op achterliet. Zijn fascinatie voor biljartballen koppelt hij aan een kinderlijke passie voor paaseieren. "Iemand schreef dat het een serie filmpjes is, waarvan je niet wist dat je erop zat te wachten. Dat vind ik mooi gezegd. Het pretendeert niks en mijn werk is niet cynisch. Voor mezelf is het een manier om mijn gevoel handen en voeten te geven, het tastbaar te maken."
Recensenten vergeleken hem al met Jaap Fischer ('maar dan mét liefde') en Erik de Jong (alias Spinvis). "Dat laatste waarschijnlijk omdat we A niet kunnen zingen en B heel duidelijk onze eigen wereld scheppen. Maar Erik hult zich graag in nevelen, terwijl ik de dingen juist heel concreet benoem. En hij noemt zijn werk poëzie, ik niet."
Zijn beperkte vocale capaciteiten heeft Giesen tot een kracht gemaakt. "Mijn theorie is: perfectie schept afstand. Sommige mensen hebben een fantastische auto die ze elke zondag poetsen, maar ondertussen gaan ze nergens heen. Anderen rijden op een fiets de hele wereld rond. En ik ben aan een enorme voetreis bezig."
