Aan het vertellen in het Hoofdgebouw van het Instituut voor verwondering, foto Facebook / Ciske van Oosterhout
Ik leef van het (op mijn manier) vertellen van waargebeurde verhalen.
En ik zeg al langer dat een verhaal géén opsomming van feiten is. Toen ik een workshop volgde op een congres van 'Netwerk Oorlogsbronnen' (waar ik ook een keynote speech had gegeven) werd mij duidelijk dat hier misvattingen over bestaan.
De historici daar zeiden dat zij verhalen wilden vertellen, maar tegelijkertijd ook niet 'biased' (bevooroordeeld) wilden zijn. Maar dat kán niet. Een verhaal is per definitie 'biased'. Het wordt altijd vanuit een bepaald perspectief verteld. Sommige feiten worden belangrijker gemaakt dan andere. En er worden verbanden gelegd tussen die feiten.
Soms zeggen mensen dat ze een verhaal vertellen en dan vertellen ze alleen het eind. Het voldongen feit. Maar dat is geen verhaal. Dan zou ieder levensverhaal het zelfde zijn: Hij ging dood. Een verhaal is het beschrijven van de manier waarop (volgens de verteller) de dingen voldongen werden.
Op dezelfde manier kun je zeggen dat een puzzel niet de oplossing is. Maar het komen tot die oplossing.
11 OP 11
In de serie '11 op 11' ga ik steeds op de 11e van de maand op avontuur in het Hoofdgebouw van het Instituut voor Verwondering en doe '11 dingen'. 11 verhalen, liedjes, live muziek-filmpjes of combinaties daarvan. Gisteren (11 januari) behandelde ik 11 voorwerpen die (op de een of andere manier) met Toontje Lager te maken hebben. Daar heb ik in een donkerblond verleden in gespeeld, ik ben op de polaroid de middelste, degene die 'de zee aanprijst'.
Polaroid tijdens de fotosessie van Toontje Lager (1984), de zee is een projectie / foto Lukkien
Joost Witte, de oude drummer (op de foto links van mij), was er ook. Joost z'n geheugen is berucht - hij weet alles nog - daarnaast is hij geschiedenisleraar.
CAPTAIN GUMBO IN LOUISIANA
Na Toontje Lager speelde ik met Joost in Captain Gumbo. Gumbo was opgericht door Joost. Hij was dan ook de leider van de band. Wij speelden cajun en zydeco muziek. Dat is Franstalige muziek uit Louisiana, in Amerika.
Captain Gumbo, Joost achter de drums, ik rechts met petje op
Met Gumbo maakten Joost en ik iets mee in Amerika.
Versie van Joost (kort naverteld door Leon): Toen wij een tourneetje door Louisiana deden had onze trekzakspeler, Mark Sönghen, een microfoon op zijn trekzak laten monteren door een chagrijnige cajunmuzikant / trekzakbouwer, Marc Savoy. Toen we die op kwamen halen, zette Mark 'J'etais au bal' in (een liedje dat Savoy beslist kent). Joost pakte een triangel en ging meespelen. Gerard (eveneens ex-Toontje Lager, links op de foto op het krantenknipsel) pakte een gitaar en zette ook in. De andere Marc liep weg en Joost was bang dat hij met een geweer terug zou komen, maar hij kwam met een viool en deed mee. Daarop zei hij (die beduidend vrolijker was geworden) dat hij voor ons een cajun sessie zou organiseren. Wij zijn naar die sessie geweest en hebben meegedaan.
Een mooi verhaal. Het feit dat voldongen wordt is serieus genomen worden door een echte cajun beroemdheid, wat Marc Savoy beslist is.
Versie van Leon: We waren een keer met z'n vieren in Louisiana aan het eten waren en ik hoorde iets dat ik nog nooit gehoord had. Een geblazen akkoord (met toeters) maar KEIHARD. Ik liep naar buiten en het was... de trein.
Dit was volgens Joost vlak voor de sessie gebeurd en we waren alle vier naar buiten gelopen.
Allemaal feiten, alleen - daar komt de bias - de een (oprichter van de band) vindt andere dingen (cajun muziek) belangrijker dan de Limburger die opgegroeid is met blaasmuziek en voor wie een geblazen akkoord iets dieps betekent.
Ik herinner me dat spelen bij Savoy en die sessie wel... maar het was iets anders dat mij van mijn sokken blies.
Waardoor ik uiteindelijk een Mondo Leone film / muziek / verhaal over het (tot stand komen van het) mooiste Amerikaanse treintoeterakkoord heb gemaakt.
Tijdens opnames voor het verhaal 'Deane's Cadeau'
Waardoor ik vervolgens ooit van iemand (na het vertellen van dit verhaal in een bibliotheek in Brabant) een Nederlandse treintoeter heb gekregen. Dat was het voorwerp waar het over ging.
Ik heb geen trekzak, triangel of viool in het Hoofdgebouw van het Instituut voor Verwondering liggen.
En door dat filmpje heb ik uiteindelijk mijn gestolen fiets teruggekregen.
Maar dat is een ander verhaal.